Art. | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Stand begroting 2021 | 2.065.497 | 1.423.462 | 1.406.996 | 1.294.556 | 1.336.680 | 1.263.362 | |
Belangrijkste mutaties | |||||||
Kasschuiven Subsidieregeling sanering varkenshouderijen | 21 | ‒ 65.315 | 65.315 | ||||
Onderuitputting Srv inzet Walstroom en MIRT (stikstofmiddelen) | 21 | ‒ 34.000 | |||||
Kasschuif Regelig waterbassins mest (stikstofmiddelen) | 21 | ‒ 20.062 | 14.859 | 3.600 | 1.603 | ||
Tegemoetkoming vaste lasten land- en tuinbouw | 21 | 20.000 | |||||
LED in de glastuinbouw (Urgenda 2.0) | 21 | 25.000 | |||||
Kasschuif Energie glastuinbouw (Urgenda 2.0) | ‒ 23.467 | 3.558 | ‒ 8.442 | ‒ 8.442 | 1.793 | 35.000 | |
Nadeelcompensatie vervroegd verbod pelsdierhouderij | 21 | 122.500 | |||||
Onttrekking tbv sloop- en ombouwregeling pelsdierhouderij | 21 | 10.274 | |||||
Tijdelijke regeling subsidie dierentuinen | 21 | 39.000 | |||||
Steunmaatregelen tuinbouw en fritesaardappelsector | 21 | 43.000 | |||||
Mestbeleid | 21 | 18.200 | |||||
Onttrekking tbv Maatregel gerichte opkoop (stikstofmiddelen) | 22 | 209.529 | |||||
Kasschuif Maatregel gerichte opkoop (stikstofmiddelen) | 22 | ‒ 212.898 | 211.353 | 752 | 593 | 200 | |
Regeling versneld natuurherstel (stikstofmiddelen) | 22 | 21.600 | |||||
Kasschuiven Regeling versneld natuurherstel (stikstofmiddelen) | 22 | ‒ 77.125 | 20.902 | 23.805 | 21.920 | 10.498 | |
Natuurbank (stikstofmiddelen) | 22 | 112.143 | |||||
Kasschuif Natuurbank (stikstofmiddelen) | 22 | ‒ 110.673 | 10.000 | 25.000 | 35.673 | 40.000 | |
Kasschuif Veenweide | 22 | ‒ 14.476 | 3.996 | 2.080 | 6.130 | 2.270 | |
Agroprogramma Groningen | 22 | 4.000 | 3.750 | 3.750 | 3.750 | 3.750 | |
Aanvalsplan Grutto | 22 | 2.000 | 3.000 | ||||
Retributiedemping NVWA | 24 | 13.900 | 10.800 | 10.800 | |||
NVWA Reistijd = werktijd | 24 | 4.800 | 9.000 | 9.000 | 9.000 | 9.000 | 9.000 |
Loon en prijsbijstellingstranche 2021 | alle | 41.464 | 29.773 | 29.445 | 27.184 | 28.061 | 26.535 |
Overige mutaties | 65.906 | 51.412 | 935 | 12.685 | 6.449 | 9.899 | |
Stand ontwerpbegroting 2022 | 2.276.597 | 1.845.380 | 1.507.721 | 1.404.652 | 1.438.701 | 1.343.796 |
Toelichting
Kasschuiven Subsidieregeling sanering varkenshouderijen
Bij de uitvoering van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) is gebleken dat ondernemers die een subsidiebeschikking hadden ontvangen meer tijd nodig hadden om tot een afgewogen besluit voor deelname te komen. De termijn voor het retourneren van de modelovereenkomst is verlengd tot 1 april 2021. Dit heeft geleid tot ramingsbijstelling van de verwachte uitbetaling van de subsidievoorschotten.
Onderuitputting Srv inzet Walstroom en MIRT (stikstofmiddelen)
Aan de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) doen minder ondernemers mee dan eerder werd verwacht (Kamerstuk 28 973, nr. 244). De regeling levert daarmee minder stikstofreductie op. De onderuitputting op het budget van de regeling wordt daarom voor aanvullende reductie ingezet voor onder andere de intensivering van de regeling voor Walstroom zeevaart (€ 19 mln.) en voor de projectspecifieke mitigatie van de 7 MIRT-projecten (€ 15 mln.). Deze middelen zijn overgeheveld naar de begroting van het Ministerie van IenW.
Kasschuif Regeling waterbassins mest (stikstofmiddelen)
De middelen voor de Regeling waterbassins mest worden onder andere door de benodigde EU-goedkeuring pas later dan verwacht opengesteld. Door de openstelling in het 4e kwartaal van dit jaar is uitputting van de middelen in het huidige kasritme niet haalbaar. Om deze reden worden de middelen doorgeschoven naar latere jaren.
Tegemoetkoming vaste lasten land- en tuinbouw
Voor het derde kwartaal reserveert het kabinet € 20 mln. om middelgrote bedrijven in de land- en tuinbouw gebruik te laten maken van de hogere subsidiegrens voor de tegemoetkoming vaste lasten (TVL). De verwachting is dat er meer land- en tuinbouwbedrijven tegen de grens van de reguliere TVL aanlopen.
LED in de glastuinbouw (Urgenda 2.0)
Het budget voor subsidies in de bestaande Energie-efficiënte Glastuinbouw (EG-) regeling wordt verhoogd met € 25 mln. Hiermee kan de SONT-verlichting (de algemeen toegepaste assimilatieverlichting in kassen) worden vervangen door full spectrum LED-verlichting met een equivalente lichtopbrengst bij een lager energieverbruik. Met deze maatregel kan op circa 100 ha SONT-verlichting worden vervangen door LED, wat ongeveer een reductie van 0,025 Mton CO2 per jaar oplevert. Deze maatregel maakt deel uit van het Urgenda 2.0 pakket.
Kasschuif Energie glastuinbouw (Urgenda 2.0)
Deze kasschuif betreft Urgenda middelen. Bij Voorjaarsnota is € 25 mln. overgeheveld van de Aanvullende Post naar de LNV-begroting. Dit betreft de regeling voor LED in de glastuinbouw. Met deze kasschuif wordt € 12 mln. daarvan doorgeschoven naar 2022, omdat de regeling dit jaar wordt gepubliceerd en opengesteld, en de uitgaven later zullen plaatsvinden. Tevens worden er door een kasschuif middelen naar 2025 en 2026 doorgeschoven (€ 11,5 mln. in 2021, € 8,4 mln. per jaar van 2022 tot en met 2024) zodat deze alsnog ingezet kunnen worden wanneer de subsidieregeling naar verwachting meer aanvragen zal hebben.
Nadeelcompensatie vervroegd verbod pelsdierhouderij
Voor het vervroegd verbod pelsdierhouderij is in totaal € 140 mln. gereserveerd op de Aanvullende Post. Hiervan wordt € 122,5 mln. toegevoegd aan de LNV-begroting 2021 voor de nadeelcompensatie. De resterende € 17,5 mln. dient als reservering voor zowel de nadeelcompensatie van € 7,5 mln. en € 10 mln. voor de uitvoering ervan.
Onttrekking tbv sloop- en ombouwregeling pelsdierhouderij
Dit betreft een onttrekking van € 10,3 mln. aan de begrotingsreserve Landbouw ten behoeve van de gewijzigde sloop- en ombouwregeling voor de pelsdierhouderij.
Tijdelijke regeling subsidie dierentuinen
Door het kabinet is € 39 mln. beschikbaar gesteld voor dierentuinen in het derde steun- en herstelpakket i.v.m. Corona (Kamerstuk 35420, nr. 105). De steun was bedoeld ter voorkoming van faillissementen en dierenwelzijns-problemen. Dit bedrag is overgeheveld naar de LNV-begroting.
Steunmaatregelen tuinbouw en fritesaardappelsector
De definitieve vaststelling en uitkering van deze steunmaatregelen is over de jaargrens van 2020 geschoven (Kamerstuk 35650-XIV, nr. 4). Dit is met name ontstaan door vertraging bij de vaststelling van de benodigde controleprotocollen. De beoordeling en afhandeling van de tegemoetkomingen zijn begin 2021 afgerond. Hierdoor is voor de voedingstuinbouw € 36 mln. en voor de fritesaardappelsector € 7 mln. van het subsidiebudget doorgeschoven naar 2021.
Mestbeleid
Door het uitblijven van een regeerakkoord na de Tweede Kamer verkiezingen van 17 maart 2021 komt de continuïteit van de uitvoering van maatregelen in gevaar die noodzakelijk zijn voor het voldoen aan de Europese nitraat- en waterrichtlijnen.
Deze middelen zijn bedoeld om in 2022 de uitvoering, monitoring en handhaving van het mestbeleid voort te zetten om aan de Europese verplichtingen te kunnen blijven voldoen.
Onttrekking tbv Maatregel gerichte opkoop (stikstofmiddelen)
Eind 2020 is de Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden opengesteld. Bij Slotwet 2020 zijn de resterende middelen van € 99,5 mln. voor de eerste tranche van deze regeling teruggestort in de begrotingsreserve Stikstof. Deze middelen worden aan de begrotingsreserve onttrokken en aan de LNV-begroting toegevoegd ten behoeve van de regeling. Daarnaast resteert in de begrotingsreserve Stikstof € 110 mln. als reservering voor de 3e tranche van de Maatregel gerichte opkoop. Omdat de begrotingsreserve in 2021 ophoudt te bestaan, worden deze middelen onttrokken en aan de LNV-begroting toegevoegd.
Kasschuif Maatregel gerichte opkoop (stikstofmiddelen)
De gereserveerde middelen op de begroting voor de Maatregel gerichte Opkoop 2e en 3e tranche worden middels een kasschuif doorgeschoven naar 2022. Daarnaast wordt het budget voor de uitvoeringkosten van de 1e tranche doorgeschoven naar de jaren waarin deze uitgegeven zullen worden.
Regeling versneld natuurherstel (stikstofmiddelen)
Met deze mutatie wordt € 21,6 mln. uit de begrotingsreserve Stikstof onttrokken en aan de LNV-begroting toegevoegd. Deze middelen zijn bij Najaarsnota 2020 in de begrotingsreserve Stikstof gestort. De middelen worden ingezet voor de Regeling versneld natuurherstel (€ 20,1 mln.) en voor de uitvoeringkosten van deze regeling (€ 1,5 mln.).
Kasschuiven Regeling versneld natuurherstel (stikstofmiddelen)
Begin 2021 is de 1e tranche van de Regeling versneld natuurherstel opengesteld. De tweede tranche zal naar verwachting in het najaar van 2021 open gaan. De deelnemers aan de Regeling ontvangen gedurende de periode dat het project wordt uitgevoerd meerdere voorschotten conform de bevoorschottingsmethodiek die bij dergelijke langlopende regelingen wordt gehanteerd. Middels de kasschuif wordt het budget naar de jaren geschoven waarin de middelen naar verwachting tot uitfinanciering zullen komen.
Natuurbank (stikstofmiddelen)
De in de begrotingsreserve Stikstof gereserveerde middelen voor de Natuurbank worden overgeheveld naar artikel 22 van de LNV-begroting. Deze middelen (€ 112,1) worden ingezet voor de realisatie van natuurcompensatie van schade als gevolg van projecten in het kader van rijksinfra- en waterveiligheid en defensieprojecten die een veiligheidsbelang vertegenwoordigen. De ambitie is om circa 1.100 tot 2.000 hectare aan natuurmaatregelen te realiseren gedurende de periode 2022-2025.
Kasschuif Natuurbank (stikstofmiddelen)
De gereserveerde middelen voor de Natuurbank (€ 112,1 mln.) worden ingezet voor de realisatie van natuurcompensatie van schade als gevolg van projecten in het kader van rijksinfra- en waterveiligheid en defensieprojecten die een veiligheidsbelang vertegenwoordigen. De ambitie is om circa 1100 tot 2000 hectare aan natuurmaatregelen te realiseren gedurende de periode 2022-2025. Omdat de begrotingsreserve Stikstof in 2021 ophoudt te bestaan, zijn de middelen in 2021 aan de reserve onttrokken en worden ze met deze mutatie doorgeschoven over de jaren waarin deze ingezet zullen worden.
Kasschuif Veenweide
De Klimaatakkoordmiddelen voor pilots en onderzoeken veenweiden zijn bedoeld voor de periode 2020-2030 (Kamerstuk 32 813 nr. 562). Met de uitvoering van pilots – onder meer in het kader van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland -, de uitvoering van het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden (NOBV) 2020-2024 en een daarop aanvullend in 2022 te starten nationaal innovatieprogramma veenweide voor de jaren 2022-2025 worden de beschikbare klimaatakkoordmiddelen vrijwel geheel binnen de aanjaag en opbouwfase (2020-2022) en de eerste jaren van de 2e fase van het Veenplan uitgevoerd. Dit om op basis van de resultaten uit dit onderzoek en de uitkomsten van de gebiedsprocessen onder regie van provincies de komende jaren duidelijkheid te krijgen welke maatregelen in welke gebieden uitgevoerd gaan worden en rond 2024 de uitrol van concrete maatregelen te kunnen intensiveren. Met de kasschuif wordt de verwachte uitgave van de middelen in overeenstemming gebracht met deze planning.
Agroprogramma Groningen
Het Rijk heeft voor de periode 2021 ‒ 2025 € 19 mln. beschikbaar gesteld voor het Agroprogramma Groningen. Dit programma ondersteunt boeren die te maken hebben met de complexe problematiek in het aardbevingsgebied om weer perspectief te krijgen op de toekomst (Kamerstuk 33 525 nr. 846). Dit gebeurt o.a. middels individuele begeleiding.
Aanvalsplan Grutto
Het Aanvalsplan Grutto heeft tot doel om kansgebieden te creëren met een optimaal leef- en foerageergebied voor weidevogels. Om dit te kunnen realiseren is het van belang dat agrariërs in deze gebieden een verdienmodel kunnen ontwikkelen. Voor een voortvarende start van het Aanvalsplan Grutto is een bedrag van € 5 mln. gereserveerd voor 2021 en 2022 (€ 2 mln. in 2021 en € 3 mln. in 2022) op de begroting van LNV.
Retributiedemping NVWA
Dit betreft een aanvullende dekking die nodig is om de tarieven voor het bedrijfsleven met niet meer dan het CPB-indexcijfer, dat gebaseerd is op de macro economische verkenningen, te laten stijgen. Het bedrag ziet enerzijds op de demping van de gevolgen van integrale kostprijssystematiek vanaf 2020 en toerekening van de werkelijke kosten aan alle producten en diensten van de NVWA. Anderzijds ziet het op demping van tarieven met kostenverhogingen als gevolg van herinrichting van processen of nieuwe regelgeving. Op dit moment loopt een programma dat voorziet in het wijzigen van de productdefiniëring, kostentoerekening en financieringsstelsel van de NVWA. Omdat nog niet op de uitkomsten hiervan vooruit kan worden gelopen, loopt de aanvullende dekking na 2024 niet door.
NVWA Reistijd = werktijd
Voor het terugdraaien van de taakstelling Reistijd = werktijd wordt er in 2021 € 4,8 mln. aan het budget toegevoegd. Daarbij wordt voor de jaren hierna € 9 mln. toegevoegd. Deze uit 2014 stammende taakstelling was opgelegd om de reistijd van ambulante medewerkers niet meer als werktijd te zien.
Loon- en prijsbijstelingstranche 2021
De loon- en prijsbijstellingstranche 2021 is aan de LNV begroting toegevoegd. De loonbijstelling betreft de vergoeding voor de stijging van de contractloonontwikkeling en de stijging van de sociale lasten voor de overheidswerkgever. De prijsbijstelling is bestemd voor de verwerking van de stijging van de diverse prijsindexen.
Art. | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Stand begroting 2021 | 237.139 | 88.624 | 76.432 | 73.724 | 69.820 | 68.876 | |
Belangrijkste mutaties | |||||||
Onttrekking tbv sloop- en ombouwregeling pelsdierhouders | 21 | 10.274 | |||||
COVID-19: terugontvangst sierteelt/aardappels | 21 | 5.000 | |||||
Onttrekking tbv Omschakelprogramma | 22 | 10.000 | |||||
Onttrekking tbv Natuurbank | 22 | 112.143 | |||||
Onttrekking tbv Maatregel gerichte opkoop | 22 | 209.529 | |||||
Onttrekking tbv Regeling versneld natuurherstel | 22 | 21.600 | |||||
Overige mutaties | alle | 16.359 | 3.690 | 2.000 | ‒ 500 | ‒ 1.000 | ‒ 2.700 |
Stand ontwerpbegroting 2022 | 622.044 | 92.314 | 78.432 | 73.224 | 68.820 | 66.176 |
Toelichting
Onttrekking tbv sloop- en ombouwregeling pelsdierhouders
De ontvangsten op artikel 21 worden met € 10,3 mln. verhoogd vanwege een onttrekking uit de begrotingsreserve Landbouw voor de middelen die worden ingezet ten behoeve van de gewijzigde sloop- en ombouwregeling voor de pelsdierhouderij.
COVID-19: terugontvangst sierteelt/aardappels
Deze ontvangsten betreffen de terugbetaalde bedragen op voorschotten die bij coronamaatregelen zijn verstrekt. Deze terugbetalingen zijn relatief hoog omdat ondernemers vooraf een inschatting moesten maken van de verwachte omzetdaling. De sector is echter minder hard getroffen dan verwacht. Deze overgebleven middelen vloeien terug naar het generale beeld.
Onttrekking tbv Omschakelprogramma
Deze onttrekking uit de begrotingsreserve Stikstof is bestemd voor het onderdeel «pilot investeringsfonds duurzame landbouw» uit het Omschakelprogramma.
Onttrekking tbv Natuurbank
In de begrotingsreserve Stikstof resteert een bedrag van € 112,1 mln., bestemd voor de Natuurbank. De begrotingsreserve Stikstof houdt in 2021 op te bestaan en daarom worden deze middelen onttrokken en aan artikel 22 toegevoegd.
Onttrekking tbv Maatregel gerichte opkoop
Eind 2020 is de Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden opengesteld. Bij Slotwet 2020 zijn de resterende middelen van € 99,5 mln. voor de eerste tranche van deze regeling teruggestort in de begrotingsreserve stikstof. Deze middelen worden aan de begrotingsreserve onttrokken en aan de LNV-begroting toegevoegd ten behoeve van de Regeling. Daarnaast resteert in de begrotingsreserve Stikstof € 110 mln. als reservering voor de 3e tranche van de Maatregel Gerichte Opkoop. Omdat de begrotingsreserve in 2021 ophoudt te bestaan, worden deze middelen onttrokken en aan de LNV-begroting toegevoegd.
Onttrekking tbv Regeling versneld natuurherstel
Met deze mutatie wordt € 21,6 mln. uit de begrotingsreserve Stikstof onttrokken en aan de LNV-begroting toegevoegd. Deze middelen zijn bij Najaarsnota 2020 in de begrotingsreserve Stikstof gestort. De middelen worden ingezet voor de Regeling versneld natuurherstel (€ 20,1 mln.) en voor de uitvoeringkosten van deze regeling (€ 1,5 mln.).
Overige mutaties
Dit betreffen diverse ontvangstenmutaties op de begroting.