Ter voorbereiding op de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2021 publiceert het ministerie van Financiën de Ombuigings- en Intensiveringslijst. Deze lijst wordt iedere vier jaar opgesteld in aanloop naar een nieuwe kabinetsformatie, als technische ondersteuning van mogelijke politieke keuzes. De lijst geeft geen oordeel over de wenselijkheid van de opgenomen maatregelen. De lijst bestaat uit twee onderdelen, waarbij de ombuigingen en intensiveringen apart worden gepresenteerd. Download het rapport als pdf hier:
Ombuigings- en Intensiveringslijst 2020.
Hieronder vindt u de maatregelen. Met het filter 'Kies begrotingshoofstuk' kunt u de maatregelen per ministerie bekijken. Daarnaast kunt u filteren op ombuigingen en/of intensiveringen door uw keuze aan te vinken.
Hieronder verschijnt uw persoonlijke selectie. U kunt een maatregel selecteren door te klikken op het witte vakje rechts van de titel. De totaalgrafiek geeft de budgettaire gevolgen van de geselecteerde maatregelen.
Maatregelen
1 - Persoonlijke vergoedingen (a-component) van de leden van het Koninklijk huis terugbrengen tot het niveau van de Minister-President
De Koning
Ombuiging
Struc. € -1,5 mln (2022)
Momenteel ontvangen Koning Willem-Alexander, Koningin Maxima en Prinses Beatrix een grondwettelijke uitkering en vanaf 7 december zal de Prinses van Oranje een grondwettelijke uitkering ontvangen. Deze uitkeringen zijn grondwettelijk bepaald en zijn opgenomen in de Wet Financieel Statuut van het Koninklijk Huis (WFSKH).
1 - Korting op de onderzoeksbudgetten
Hoge Colleges van Staat
Ombuiging
Struc. € -2 mln (2022)
2 - Herzien van onkostenvergoedingen
Hoge Colleges van Staat
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2022)
3 - Taakstelling bestuursrechtspraak
Hoge Colleges van Staat
Ombuiging
Struc. € -1 mln (2022)
1 - Uitvoeren bindend correctief referendum
Hoge Colleges van Staat
Intensivering
Struc. € n.t.b. mln (2025)
2 - Oprichting van een Constitutioneel Hof
Hoge Colleges van Staat
Intensivering
Struc. € n.t.b. mln (2025)
1 - Afschaffen bijdragen voor onderzoek aan de Landen (Aruba, Curaçao en Sint-Maarten)
Koninkrijksrelaties en BES-fonds
Ombuiging
Struc. € -1 mln (2022)
2 - Afschaffen regeling vasten verrekenkoers pensioeninkomen voormalig Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse pensiongerechtigden
Koninkrijksrelaties en BES-fonds
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2022)
1 - Opzeggen internationale verdragen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -110 mln (2025)
2 - Besparen op veiligheid en stabiliteit: afschalen programmamiddelen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -33 mln (2025)
3 - Besparen op veiligheid en stabiliteit: sluiten posten
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -23 mln (2025)
4 - Besparen op kwaliteit en kwantiteit consulaire dienstverlening
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -8 mln (2025)
5 - Verlagen internationaal cultuur en erfgoedbeleid
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -5,87 mln (2024)
6 - Kostendekkendheid Paspoortuitgifte in het buitenland
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -1,08 mln (2025)
7a - Beperken van het HGIS budget in verschillende varianten: a. 20% korting op volledige non-ODA budget
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -283 mln (2025)
7b - Beperken van het HGIS budget in verschillende varianten: b. 20% korting op non-ODA budget (niet BZ, BHOS,DEF)
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -25 mln (2025)
8 - Ontwikkelingssamenwerking afschaffen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -5.222 mln (2029)
9 - Ontwikkelingssamenwerking beperken tot noodhulp
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -4.389 mln (2029)
10 - Ontwikkelingssamenwerking beperken tot noodhulp, verplichte bijdragen, opvang in de regio en toerekeningen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -4.852 mln (2027)
11 - Inputnorm ODA loslaten
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -515 mln (2026)
12 - ODA-prestatie naar OESO/DAC-gemiddelde
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -2.377 mln (2026)
13a - ODA-prestatie naar EU-gemiddelde: a. Naar gewogen EU-gemiddelde voor alleen DAC-leden
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -860 mln (2025)
13b - ODA-prestatie naar EU-gemiddelde: b. Naar ongewogen gemiddelde voor alle EU-lidstaten
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -2.662 mln (2027)
14 - Schuldkwijtschelding Sudan
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2024)
15 - Actualiseren toerekeningen aan ODA
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2023)
16 - Actualiseren toerekeningen EU-afdrachten aan ODA
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -241 mln (2028)
17 - Ontwikkelingssamenwerking beperken tot armste landen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -615 mln (2025)
18 - Stoppen vrijwillige bijdragen multilaterale instellingen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -898 mln (2025)
19a - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: a. Versterkte internationale rechtsorde, eerbiediging van mensenrechten en gastlandbeleid
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -55 mln (2025)
19b - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: b. Vrede, veiligheid en stabiliteit
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -864 mln (2025)
19c - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: c. Effectieve Europese samenwerking
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -541 mln (2029)
19d - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: d. Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -402 mln (2025)
19e - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: e. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -757 mln (2025)
19f - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: f. Sociale vooruitgang (inclusief onderwijs)
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -817 mln (2025)
19g - Stoppen met specifieke thema's ontwikkelingssamenwerking: g. Versterkte kaders voor ontwikkeling
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -1.092 mln (2027)
20a - Beinvloeding vluchtelingenbewegingen: a. subvariant 2C.2
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2022)
20b - Beinvloeding vluchtelingenbewegingen: b. subvariant 2C.3
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -101 mln (2023)
21 - Beëindigen financiële ondersteuning internationaal opererende bedrijven
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Ombuiging
Struc. € -81,17 mln (2025)
1a - Intensivering o.b.v. BMH Veiligheid en veranderende machtsverhoudingen: a. variant D Versterken huidige koers
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Intensivering
Struc. € 105 mln (2024)
1b - Intensivering o.b.v. BMH Veiligheid en veranderende machtsverhoudingen: b. variant E. Verbreding naar nieuwere veiligheidsdomeinen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Intensivering
Struc. € 106 mln (2024)
2 - Uitgaven aan ontwikkelingssamenwerking verhogen tot 0,7% van het Bruto Nationaal Inkomen
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Intensivering
Struc. € 1.415 mln (2026)
3 - Intensiveren ontwikkelingssamenwerking en inputnorm ODA loslaten
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Intensivering
Struc. € 1.778 mln (2026)
4 - Asiel buiten het ODA-budget
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Intensivering
Struc. € 399 mln (2025)
5a - Beinvloeding vluchtelingenbewegingen: a. subvariant 2C.1
Homogene Groep Internationale Samenwerking (waaronder BHOS en BZ)
Intensivering
Struc. € 117 mln (2025)
1 - Decriminaliseren van softdrugs
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -60 mln (2022)
2 - Lagere externe inhuur
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -23 mln (2024)
3 - Stopzetten subsidies
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -40 mln (2024)
4 - Digitalisering keten
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2024)
5 - Afschalen programmamiddelen Internationale Politie Samenwerking
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -0,4 mln (2022)
6 - Besparing op kosten van meldkamers
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -22,6 mln (2026)
7 - Particulier uitvoeren evenementenbeveiliging
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -16 mln (2026)
8 - Besparing op operationele sterkte door efficiënter en flexibeler organiseren
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -77 mln (2026)
9 - Lagere externe inhuur politie
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -9 mln (2024)
10 - Fusie Financieel Economische Criminaliteit (FINEX) en Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD)
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -26 mln (2024)
11 - Efficiencywinst bedrijfsvoering rechtspraak
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -15 mln (2030)
12 - Verhogen griffierechten
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -17 mln (2022)
13 - Stopzetten bijdrage Straf met Zorg van het OM
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -5,1 mln (2022)
14 - Verhogen verkeersboetes
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -63 mln (2025)
15a - Elektronische detentie voor lichte vergrijpen (straffen tot één maand)
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -10 mln (2025)
15b - Elektronische detentie voor lichte vergrijpen (straffen tot drie maanden)
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -23,1 mln (2025)
16 - Elektronische detentie aan het einde van de straf
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -23,7 mln (2025)
17 - Taakstraf voor lichte vergrijpen
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -21,5 mln (2025)
18 - Samenvoegen van de drie reclasseringsorganisaties
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -9,9 mln (2028)
19 - Optimalisatie van forensische zorg
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -19 mln (2027)
20 - Eenvoudiger organiseren van forensische zorg
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -33 mln (2033)
21 - Het centraal stellen van de behandeling
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -17 mln (2033)
22 - Het centraal stellen van de straf i.c.m. het afschaffen van forensische zorg
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -74 mln (2033)
23 - Afschalen contraterrorisme, aanpak nationale veiligheid
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -8 mln (2026)
24 - Veiligheidsregio’s korten BDuR
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2024)
25 - Samenvoegen van aanmeldgehoor en eerste gehoor
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -6 mln (2024)
26 - Verkorten van beroepstermijn in de verlende asielprocedure
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -3,5 mln (2024)
27 - Gemeenten de mogelijkheid bieden taakstellingen uit te ruilen en malus voor gemeenten bij niet halen gemeentelijke taakstelling
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -25 mln (2023)
28 - Nareis pas mogelijk nadat huisvesting beschikbaar is
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -16 mln (2024)
29 - HTL afschaffen
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -4 mln (2023)
30 - Doelmatige planning personeel en opvangcapaciteit binnen de keten (GPA)
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -37,7 mln (PM)
31 - Productiviteit Dienst Terugkeer en Vertrek verhogen
Justitie en Veiligheid
Ombuiging
Struc. € -10,5 mln (2025)
1 - Verlengen tijdelijke toelage sociaal advocatuur
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 0 mln (-)
2 - Flexpool asielketen
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 4,8 mln (2024)
3 - Reservecapaciteit COA
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 18 mln (2022)
4 - Modernisering wetboek van strafvordering
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 38+PM mln (PM)
5 - Bescherming economische veiligheid
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 25,7 mln (2025)
6 - Versterking afpakketen
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 8 mln (2023)
7 - Structureel beheer en onderhoud digitalisering strafrechtketen
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 30 mln (2023)
8 - Verbeteren analysecapaciteit FIU-Nederland
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 2,5 mln (2022)
9 - Voortzetten regionale versterking aanpak ondermijning
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 15 mln (2023)
10 - Extra wijkagenten (600 fte)
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 90 mln (2025)
11 - Intensivering cybersecurity
Justitie en Veiligheid
Intensivering
Struc. € 100 mln (2025)
1 - Huurtoeslag: harmoniseren van inkomensafhankelijkheid onder en boven de pensioengerechtigde leeftijd
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -99 mln (2022)
2 - Huurtoeslag: vereenvoudiging: vervallen servicekosten
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -92 mln (2022)
3 - Huurtoeslag: overgangsrecht onzelfstandige studenteneenheden laten vervallen.
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -30 mln (2022)
4 - Generieke verlaging huurtoeslag met 35%
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -1.500 mln (2032)
5 - Verhogen normhuur
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2022)
6 - Verlagen kwaliteitskorting
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -18 mln (2022)
7 - Bevriezen huurgrenzen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2025)
8 - Afschaffen percentageregeling beeldende kunst
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -3 mln (2048)
9 - Stopzetten subsidie bijdrage ICRV
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -2,3 mln (2021)
10a - Niet verduurzamen bestaande woningen (AP middelen + ISDE)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -250 mln (2024 (tot 2030))
10b - Gedeeltelijke verduurzaming bestaande woningen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -180 mln (2024)
10c - Inzetten warmtefonds voor doelgroep zonder leenruimte
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € mln ()
11 - Normering verduurzaming eigen woning
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -250 mln (2024 (tot 2030))
12a - Subsidie Aardgasvrije Huurwoningen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € mln ()
12b - Programma Aardgasvrije Wijken
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € mln ()
12c - Warmtefonds
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € mln ()
13 - Niet uitbouwen DSO
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € mln ()
14 - Digitaal Ondernemersplein door de markt laten organiseren
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -3 mln (2021)
15 - Verbreden belastinggrondslag OZB
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -2.000 mln (2022)
16 - Eigen woning naar box 3 met generieke vrijstelling gelijk aan de gemiddelde WOZ- waarde
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -4.800 mln (2040)
17 - Versneld afbouwen HRA en EWF (naar een vorm van ‘defiscaliseren’), borgen aflossingseis
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -3.090 mln (2048)
18 - Afbouw HRA en EWF in huidig pad (in 2036 uitgefaseerd), borgen aflossingseis (70%)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -3.090 mln (2048)
19 - Beperken HRA tot 300.000 euro vervallen bijleenregeling, vervallen dertig-jaarstermijn en vervallen fiscale toets aflossingsverplichting
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -900 mln (2027)
20 - Beperken HRA tot 350.000 euro vervallen bijleenregeling, vervallen dertig-jaarstermijn en vervallen fiscale toets aflossingsverplichting
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -643 mln (2027)
21 - Bevriezing EWF op 0,6% en verhoging EWF voor woningen boven 300.000 euro (gemiddelde woningprijs)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -3.600 mln (2048)
22 - Schenkingsvrijstelling eigen woning afschaffen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -160 mln (2042)
23 - Aanpassen regeling tijdelijke verhuur eigen woning
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ombuiging
Struc. € -2 mln (2023)
1 - Heroprichting VROM
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 37 mln (2023)
2 - Toegankelijke stembureaus verbeteren (stemmen met een handicap)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 2 mln (2022)
3 - Verplichte centrale stemopneming verkiezingsuitslagen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 3 mln (2023)
4 - Nationale cryptostrategie
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 12 mln (2023)
5 - Harmoniseren aftoppingsgrenzen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 53 mln (2022)
6a - Genormeerde huren:- budgettair neutraal
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 0 mln (2022)
6b - Genormeerde huren:- intensivering met gedeeltelijk loskoppeling
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 135 mln (2022)
6c - Genormeerde huren:- intensivering met gehele loskoppeling feitelijke huur
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 270 mln (2022)
7 - Lineaire afbouw
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 0-160 mln (2022)
8 - Woningbouwimpuls
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € PM mln (PM)
9 - Met gelijkblijvende instrumenten: verhogen verduurzamingssubsidies (ISDE, SEEH)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 50-125 mln (2022)
10 - Ondersteunen verduurzaming kwetsbare groepen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € mln ()
11 - Stapsgewijs verduurzamen eigen woning
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 0 mln ()
12 - Informatiebeveiliging
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Intensivering
Struc. € 6 mln (2025)
1 - Lumpsumkorting (1%) onderwijs en onderzoek
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -300 mln (2025)
2 - Afschaffen en herverdeling specifieke financiering met efficiencykorting
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -87 mln (2025)
3 - Verminderen aantal verplichte lesuren
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -936 mln (2030)
4 - Klassenvergroting onderbouw
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -353 mln (2026)
5 - Bekostiging meer op basis van behoefte (‘populatiebekostiging’) met 2,5% lumpsumkorting
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -266 mln (2027)
6 - Prestatiebox afschaffen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -296 mln (2025)
7 - Korten (gemeentelijk) onderwijsachterstandenbeleid
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -80 mln (2025)
8 - Afschaffen kleine-scholentoeslag (KST)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2027)
9 - Afschaffen gemiddelde schoolgrootte
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -85 mln (2029)
10 - Dunbevolktheidstoeslag (maximeren KST tot opheffingsnorm)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -22 mln (2026)
11 - Afschaffen subsidie humanistisch vormend en godsdienstonderwijs
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -14 mln (2026)
12 - Afschaffen subsidie hoogbegaafden
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -15 mln (2023)
13 - Alle leerlingen dezelfde eindtoets
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -2,5 mln (2022)
14 - Verminderen aantal verplichte lesuren
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -971 mln (2030)
15 - Bekostiging meer op basis van behoefte (‘populatiebekostiging’) met 2,5% lumpsumkorting
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -203 mln (2027)
16 - Prestatiebox afschaffen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -334 mln (2025)
17 - Opheffen leerplusarrangement
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -51 mln (2023)
18 - Afschaffen gratis schoolboeken en ander lesmateriaal
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -200 mln (2024)
19 - Beëindigen functiemix/salarismix Randstad
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -67 mln (2025)
20 - Beëindigen subsidie kennisnet
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -6 mln (2023)
21 - Afschaffen Lerarenbeurs
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -54 mln (2025)
22 - Korten budget Lerarenbeurs en toevoegen aan lumpsum
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -11 mln (2024)
23 - Verhogen cursusgeld beroepsbegeleidende leerweg (bbl-)studenten (som a + b + c)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -45 mln (2027)
23a - Verhogen cursusgeld entreeopleiding en niveau 2, bbl-studenten 18-29 jaar
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -1 mln (2029)
23b - Verhogen cursusgeld niveau 3 en 4, bbl-studenten 18-29 jaar
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -14 mln (2026)
23c - Verhogen cursusgeld bbl-studenten 30+
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -30 mln (2026)
24 - Invoeren leeftijdsgrens 30 jaar voor bekostiging
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -119 mln (2027)
25 - Stopzetten budget kwaliteitsafspraken (som a + b)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -458 mln (2023)
25a - Stopzetten investeringsdeel kwaliteitsafspraken
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -252 mln (2023)
25b - Stopzetten resultaatafhankelijke deel kwaliteitsafspraken
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -206 mln (2023)
26 - Aanpassen prijzen bbl-student aan bol-student
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -63 mln (2030)
27 - Beëindigen salarismix Randstad
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -51 mln (2026)
28 - Afschaffen Regionaal Programma
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -51 mln (2025)
29 - Verlagen financieringsniveau bol-opleidingen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2025)
30 - Arbeidsmarktperspectief opleidingen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -17 mln (2023)
31 - Stopzetten Regionaal investeringsfonds mbo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -25 mln (2023)
32 - Stoppen regeling praktijkleren
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -196 mln (2025)
33 - Verhogen collegegeld
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
33a - Geleidelijk verhogen collegeld bachelor en master
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -1.392 mln (2033)
33b - Geleidelijk verhogen collegeld m.u.v. eerste jaar
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -1.028 mln (2033)
33c - Vrijgeven collegegeld masterfase
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -1.004 mln (2034)
33d - Het kopen van studietijd door langstudeerders
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -95 mln (2032)
33e - Terugdraaien regeling halvering collegegeld
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -170 mln (2027)
34 - Gelijkstellen duur bacheloropleiding op hbo en wo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -470 mln (2026)
35 - Terugdraaien intensiveringsmaatregelen uit studievoorschotmiddelen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -590 mln (2027)
36 - Verplichten van de Nederlandse taal in bacheloropleidingen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -170 mln (2025)
37 - Meer samenwerking en minder opleidingen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2025)
38 - Minder thematisch of vrij wetenschappelijk onderzoek
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -225 mln (2030)
39 - Selectieproces onderzoeksbeurzen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -10 mln (2024)
40 - Afschaffen aanvullende beurs mbo niveau 3-4
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -230 mln (2065)
41 - Afschaffen aanvullende beurs ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -310 mln (2065)
42 - Verlaging aanvullende beurs met 100 euro in ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -130 mln (2065)
43 - Invoeren leenstelsel in mbo 3 en 4
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -200 mln (2065)
44 - Eigen bijdrage van 20 euro per maand voor reisproduct
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -130 mln (2065)
45 - Afschaffen stadsvervoer
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -120 mln (2065)
46 - Afschaffing reisvoorziening mbo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -330 mln (2065)
47 - Afschaffing reisvoorziening ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -620 mln (2065)
48 - Verkorting duur in het ho naar nominaal
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -100 mln (2065)
49 - Verkorting duur mbo naar nominaal + 1
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2065)
50 - Afschaffing vergoeding ov buitenlandstuderenden
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -25 mln (2065)
51 - Beëindigen subsidieregeling instandhouding monumenten (SIM)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -63 mln (2026)
52 - Beperking bekostiging cultuur (BIS)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -170 mln (2027)
53 - Afschaffen stimuleringsmaatregel filmindustrie
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -20 mln (2023)
54 - Korting publieke omroep
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -32 mln (2025)
55 - Verhogen reclame-inkomsten STER
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
55a - Programma onderbreking en langere reclameblokken
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -35 mln (2022)
55b - Voornamelijk commercieel programmeren reclamezendtijd
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -55 mln (2022)
56 - Beëindigen indexatie huishoudensindex
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2027)
57 - Beëindigen subsidiëring emancipatiebeleid
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -16 mln (2023)
58 - Afschaffen verlaagd btw-tarief fysieke en digitale boeken, tijdschriften, week- en dagbladen en dagrecreatie
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ombuiging
Struc. € -1.000 mln (2022)
1a - Kwaliteitsimpuls funderend onderwijs (incl. arbeidsvoorwaarden)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 653 mln (2029)
1b - Kwaliteitsimpuls funderend onderwijs (excl. arbeidsvoorwaarden)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € -92 mln (2029)
1c - Werken aan het fundament (de 0-variant uit de BMH)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 0 mln (2029)
2a - Inzet op kwaliteitsverbetering belonen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 18 mln (2025)
2b - Meer sturing van de overheid
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 327 mln (2030)
3a - Een gerichte goede start
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 144 mln (2023)
3b - Samen ontwikkelen van alle peuters
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 1.365 mln (NTB)
4a - Onbelemmerde ontwikkeling
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 2.393 mln (2024)
4b - Naar een nieuw stelsel nul veertien jaar
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 5.409 mln (NTB)
5 - Aanbevelingen uit Samen sterk voor elk kind (Merel van Vroonhoven)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 1.060 mln (2030)
6a - Hervormingen uit McKinsey (totaalpakket incl. besparing)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 700 mln (2026)
6b - Hervormingen uit McKinsey (totaalpakket excl. besparing)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 1.500 mln (2026)
7 - Intensieve begeleiding voor zwakke lezers groep 3
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 143 mln (2023)
8 - Slimmere opleidingskeuzes studenten: uitstel opleidingen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
8a - Uitgestelde profielkeuzes
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € mln (NVT)
8b - Facultatief verlengen entree & niveau 2
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 350 mln (2026)
8c - Generiek verlengen entree & niveau 2
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 700 mln (2026)
8d - Major-minor model in het mbo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € mln (NVT)
8e - Brede bachelor ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € mln (NVT)
9 - Verklein student-stafratio ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 550 mln (2025)
10 - Bekostiging tweede studie ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 210 mln (2027)
11 - Versterken loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
11a - Onderzoek naar LOB
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € mln (NVT)
11b - Versterken arbeidsmarktvoorlichting LOB
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 30 mln (2022)
11c - LOB examenprogramma havo / vwo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 2 mln (2022)
11d - Inrichtings- en kwaliteitseisen LOB
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 20 mln (2023)
11e - Scholen beoordelen op vervolgsucces
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € mln (NVT)
11f - Oriënterende bedrijfsbezoeken MBO
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 51 mln (2022)
11g - Extra inzet LOB achterstandswijken
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 13 mln (2022)
12 - Betere samenwerking in de regio
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
12a - Sterk beroepsonderwijs
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 41 mln (2024)
12b - Regionale kwaliteitsafspraken met aanvullende financiering
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 215 mln (2025)
13 - Aanbod arbeidsmarkrelevante opleidingen door rechtstreeks reguleren
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
13a - Jaarlijks doorlichten bestaand aanbod mbo/ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 5 mln (2024)
13b - Doorlichten nieuwe opleidingen mbo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 2 mln (2024)
13c - Structureel ho-plannen per sector
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 40 mln (2023)
14 - Bevorderen van gelijke kansen op de arbeidsmarkt via onderwijsinstellingen en intermediaire organisaties
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
14a - Voorschriften OER
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € mln (2022)
14b - Nazorgplicht, toewijzing en bemiddeling mbo/ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 179 mln (2023)
14c - Belong stage / baansucces bij niet-westerse achtergrond
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 90 mln (2025)
14d - Aanpassing erkenning leerbedrijf
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 2 mln (2023)
15 - Verruimen van het Levenlanglerenkrediet (LLK)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
15a - Verbreden van de doelgroepen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 5 mln (2042)
15b - Toevoegen van de kosten voor levensonderhoud
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 50 mln (2050)
16 - Flexibiliseren publieke scholingsaanbod voor volwassenen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
16a - Extra deelname van volwassen door flexibele opleidingsduur
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 400 mln (2027)
16b - Vergroten aanbod landelijke certificaten
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 4 mln (2022)
17 - Leren en ontwikkelen in en met de beroepspraktijk
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 118 mln (2026)
18 - Versterk thematisch onderzoek via NWO
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 150 mln (2027)
19 - Versterken brede fundamentele wetenschap via NWO
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 130 mln (2023)
20 - Versterk brede kennisbasis en talentontwikkeling in kennisinstellingen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 500 mln (2024)
21 - Versterk grootschalige en digitale onderzoeksinfrastructuur en zet in op open science
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 110 mln (2027)
22 - Versterk Nederland binnen Europese Partnerschappen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 90 mln (2027)
23 - Bibliotheek infrastructuur
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 60 mln (2024)
24a - Basisbeurs voor: doorstromers mbo-hbo als prestatiebeurs (totale nominale studieduur)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 240 mln (2065)
24b - Basisbeurs voor: doorstromers mbo-hbo als gift (eerste jaar)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 70 mln (2024)
25a - Aanvullende beurs als gift: mbo
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 20 mln (2065)
25b - Aanvullende beurs als gift: ho
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 40 mln (2065)
26 - Verruimen van 1-februari-regeling (mbo en ho)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 7 mln (2065)
27 - Verbeteren informatievoorziening
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 1 mln (2023)
28 - compensatie van de leenstelselgeneratie
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Intensivering
Struc. € 1.572,1 mln (2026)
1 - Vergoeding vragen voor gebruik Helpdesk Intermediars
Financiën
ombuiging
Struc. € -1,6 mln (2025)
2a - Uitbesteding invordering o.b.v. ‘no cure no pay’
Financiën
ombuiging
Struc. € -14,5 mln (2026)
2b - Uitbesteding invordering o.b.v. kostendekkende financiering
Financiën
ombuiging
Struc. € 0 mln (2024)
3 - Minder trainingen en opleidingen verkorten
Financiën
ombuiging
Struc. € -5 mln (2023)
4 - Licentie- en contractmanagement & vakliteratuur Belastingdienst beperken
Financiën
ombuiging
Struc. € -0,3 mln (2025)
5 - Kosten Tuchtrechtspraak accountants door sector laten dekken
Financiën
ombuiging
Struc. € -1,5 mln (2023)
6 - Volksbank behouden als maatschappelijke bank
Financiën
ombuiging
Struc. € -75 mln (2022)
7a - Financiering sectorbanken door het Agentschap: variant I
Financiën
ombuiging
Struc. € -258 mln (2031)
7b - Financiering sectorbanken door het Agentschap: variant II
Financiën
ombuiging
Struc. € -579 mln (2031)
8 - Verhoging verlaagd btw-tarief naar 12 %
Financiën
ombuiging
Struc. € -3.100 mln (2023)
9 - Afschaffen Baangerelateerde Investeringskorting (BIK)
Financiën
ombuiging
Struc. € -2.000 mln (2023)
10 - Afschaffen lage tarief Vpb
Financiën
ombuiging
Struc. € -3.900 mln (2023)
11a - Verhoging box 2-tarief naar 30 %
Financiën
ombuiging
Struc. € -350 mln (2028)
11b - Verhoging box 2-tarief naar 35 %
Financiën
ombuiging
Struc. € -920 mln (2028)
12 - Verlagen van de schuldengrens in het wetsvoorstel excessief lenen bij eigen vennootschap
Financiën
ombuiging
Struc. € -40 mln (2023)
13 - Nieuwe eigenwoningschulden vallen onder wetsvoorstel excessief lenen bij eigen vennootschap
Financiën
ombuiging
Struc. € -5 mln (2023)
14 - Tariefopstap in box 2
Financiën
ombuiging
Struc. € -210 mln (2028)
15 - Een accijnsverhoging op fossiele brandstoffen
Financiën
ombuiging
Struc. € -691 mln (2022)
16 - Afschaffen teruggaaf energiebelasting religieuze- en non-profitinstellingen
Financiën
ombuiging
Struc. € -30 mln (2022)
17 - Verhogen afvalstoffenbelasting met 10 %
Financiën
ombuiging
Struc. € -16 mln (2022)
18 - Invoering progressief tarief in box 3, tarief 40 % boven 1 miljoen euro.
Financiën
ombuiging
Struc. € -300 mln (2024)
19 - Afschrijvingsbeperking gebouwen in Vpb doortrekken naar IB-onderneming
Financiën
ombuiging
Struc. € -82 mln (2023)
20 - Fbi mag niet meer direct in vastgoed beleggen
Financiën
ombuiging
Struc. € -54 mln (2022)
21 - Schenk- en erfbelasting; gelijktrekken tarieven kinderen en kleinkinderen
Financiën
ombuiging
Struc. € -400 mln (2022)
22 - Schenk- en erfbelasting; hoge tarief voor kinderen gelijk aan hoge tarief kleinkinderen
Financiën
ombuiging
Struc. € -450 mln (2022)
23 - Het verhogen van de percentages van de accijns op tabak
Financiën
ombuiging
Struc. € -17 mln (2022)
24 - Het verhogen met 10 % van de tarieven van de accijns op alcoholhoudende dranken
Financiën
ombuiging
Struc. € -89 mln (2022)
25 - Renteaftrek beperken; aanscherping earningsstrippingmaatregel
Financiën
ombuiging
Struc. € -300 mln (2035)
26 - Renteaftrek deelnemingen beperken; netto-deelnemingsvrijstelling (reparatie Bosal-gat)
Financiën
ombuiging
Struc. € -50 mln (2023)
27 - Aftrekbeperking voor laagbelaste betalingen binnen concern
Financiën
ombuiging
Struc. € -50 mln (2024)
28 - Niet conditionele bronheffingen op rente en royalty's
Financiën
ombuiging
Struc. € -50 mln (2024)
29 - Unilaterale digitaledienstenbelasting (DDB), variant 3 % omzet
Financiën
ombuiging
Struc. € -300 mln (2024)
30 - Afschaffen mogelijkheid om verliezen achterwaarts te verrekenen in de Vpb (carry-back)
Financiën
ombuiging
Struc. € -70 mln (2038)
31 - Afschaffen verlaagd accijnstarief kleine brouwerijen
Financiën
ombuiging
Struc. € -1 mln (2023)
32 - Afschaffen van de middelingsregeling
Financiën
ombuiging
Struc. € -180 mln (2024)
33 - Aanpassing giftenaftrek door afschaffing multiplier
Financiën
ombuiging
Struc. € -6 mln (2023)
34 - Afschaffing giftenaftrek in de IB en Vpb
Financiën
ombuiging
Struc. € -446 mln (2023)
35 - Aanpassing giftenaftrek ANBI's
Financiën
ombuiging
Struc. € -55 mln (2023)
36 - Verhogen kansspelbelasting met 1%-punt
Financiën
ombuiging
Struc. € -16 mln (2022)
37 - Afschaffing accijnsvrijstelling motorbrandstof bepaalde geprivilegieerden (Fiscale vergroening)
Financiën
ombuiging
Struc. € -3 mln (2024)
38 - Afschaffing accijnsvrijstellingen tabak en alcohol bepaalde geprivilegieerden( Gezondheidsgerelateerde belastingen)
Financiën
ombuiging
Struc. € -1 mln (2024)
39 - Maatregel toepassen fiscale sleuteltabel
Financiën
ombuiging
Struc. € mln ()
1a - De belasting- en invorderingsrente aansluiten op de wettelijk rente voor niet-handelstransacties
Financiën
intensivering
Struc. € 390 mln (2025)
1b - De belastingrente voor de vennootschapsbelasting verlagen van 8 % naar 4 %
Financiën
intensivering
Struc. € 140 mln (2024)
2 - Investeren in belangrijke technologieën via Invest-NL
Financiën
intensivering
Struc. € 0 mln (2021)
3 - Verhogen onbelaste vrijwilligersvergoeding
Financiën
intensivering
Struc. € 3 mln (2024)
1 - Lagere norm inzetbaarheid krijgsmacht
Defensie
Ombuiging
Struc. € -200 mln (2025)
2 - Stoppen met missies buiten Europa
Defensie
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2023)
3 - Afschaffen krijgsmachtonderdeel
Defensie
Ombuiging
Struc. € -1.500 mln (2026)
4 - Taakspecialisatie Defensie
Defensie
Ombuiging
Struc. € -1.800 mln (2024)
5 - Terugdraaien aanschaf nieuwe M-fregatten
Defensie
Ombuiging
Struc. € -75 mln (2024)
6 - Afstoten CV90
Defensie
Ombuiging
Struc. € -8 mln (2027)
7 - Verminderen aantal NH90 van 20 naar 12
Defensie
Ombuiging
Struc. € -10 mln (2027)
8 -
Verminderen aantal apaches van 28 naar 15
Defensie
Ombuiging
Struc. € -10 mln (2025)
9 - Terugdraaien aanschaf 9 extra F-35 toestellen
Defensie
Ombuiging
Struc. € -87 mln (2030)
10 - 20 % taakstelling groot materieel
Defensie
Ombuiging
Struc. € -188 mln (2025)
1 - Investeringen in herstel van de krijgsmacht
Defensie
Intensivering
Struc. € 1.750 mln (2026)
2a -
Versterken capaciteitsdoelstellingen NAVO
Defensie
Intensivering
Struc. € 1.924 mln (2025)
2b - Vergroten weerbaarheid van Nederland
Defensie
Intensivering
Struc. € 121 mln (2026)
3 - Taakspecialisatie
Defensie
Intensivering
Struc. € 1.800 mln (2024)
4 - Bevriezen uitgaven Defensie
Defensie
Intensivering
Struc. € mln (2021)
5 - Verbreding naar nieuwere veiligheidsdomeinen
Defensie
Intensivering
Struc. € 1.983 mln (2026)
1 - Congestieheffing
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -65 mln (2028)
2 - Spitsheffing midden-Nederland
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -157 mln (2028)
3 - Verhogen vrachtwagenheffing
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -400 mln (2025)
4 - Terugdraaien aanschafsubsidie elektrische auto's
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2026)
5 - Tariefdifferentiatie OV: hyperspitsheffing + 0,02 euro per km (12%)
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2022)
6a - Verminderen aanlegbudgetten infrastructuurfonds met 10% - voor wegen
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -43 mln (2033)
6b - Verminderen aanlegbudgetten infrastructuurfonds met 10% - voor spoor
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -15 mln (2033)
6c - Verminderen aanlegbudgetten infrastructuurfonds met 10% - voor vaarwegen
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -14 mln (2033)
7 - Verminderen alle infrastructuurfondsbudgetten met 5%
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -301 mln (2033)
8 - Korting op budget strategisch plan verkeersveiligheid
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2030)
9 - Korting Lucht- en Geluidsbudgetten
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -7 mln (2025)
10 - Verminderen aanlegbudgetten deltafonds met 10%
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -23 mln (2033)
11 - Verminderen alle deltafondsbudgetten met 5%
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -53 mln (2033)
12 - Verhogen cofinancieringpercentage Hoogwaterbeschermingsprogramma voor de waterschappen
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -83 mln (2033)
13 - Geluidssanering spoor doorbelasten
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2025)
14 - Versobering verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud vaarwegen
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -12 mln (2033)
15 - Verlagen ambities waterveiligheid
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -49 mln (2024)
16 - Eenmalige afroming eigen vermogen Rijkswaterstaat
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2023)
17 - Besparing op Omgevingsraad Schiphol en andere regionale overleginstrumenten
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -1 mln (2022)
18 - Besparingen op omgevingsveiligheid en milieurisico's
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2023)
19 - 20% besparen op het meerjarenprogramma bodem
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -23 mln (2024)
20 - Verkleinen scope PHS
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € mln ()
21 - Verlagen Brede Doeluitkering
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -93 mln (2023)
22a - Belastingvrije woon-werkvergoeding auto verlagen naar 12 cent
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -500 mln (2023)
22b - Belastingvrije woon-werkvergoeding afschaffen: auto
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -1.400 mln (2023)
22c - Belastingvrije woon-werkvergoeding afschaffen: auto + ov
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -1.700 mln (2023)
23 - Vliegbelasting tarieven verdubbelen
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -415 mln (2023)
24 - Vliegbelasting per vliegtuig
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -198 mln (2023)
25 - Afschaffen teruggaaf BPM en vrijstelling MRB voor overheidsvoertuigen
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -86 mln (2023)
26 - Invoering stikstoftoeslag en verhoging fijnstoftoeslag in MRB voor dieselpersonenauto’s en dieselbestelauto’s
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2028)
27 - Afschaffen bijzondere regelingen in de MRB
Infrastructuur en Waterstaat
Ombuiging
Struc. € -350 mln (2023)
1 - Gereedmaken netwerken voor smart mobility
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2027)
2 - Stimuleren MaaS m.b.v. open data
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2026)
3 - Investeren in hubs en ontsluitingen
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2035)
4 - Verlagen tarieven trein
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 125 mln (2022)
5 - Tariefdifferentiatie ov: verlagen prijs spitsranden
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 70 mln (2022)
6 - Bereikbaarheidsprogramma voor krimpgebieden
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 10 mln (2026)
7 - Stimuleringspakket fiets
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 46 mln (2023)
8 - Investeren in clean energy hubs binnenvaart
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2033)
9 - Aanpak capaciteitsknelpunten binnenvaart (sluizen en ligplaatsen)
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2031)
10 - Innovatieve aanpak knelpunten klimaatbestendig netwerken
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2026)
11 - Extra maatregelen deltaplan Zoetwater
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 25 mln (2022)
12 - Groen-blauwe maatregelen in de stad
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 40 mln (2026)
13 - Innovatie en kennisopgave Zoetwatervoorziening en Waterveiligheid
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 2 mln (2022)
14 - Uitbreiden monitoring klimaatadaptatie
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 1 mln (2022)
15 - Het bevorderen circulair ontwerp
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2027)
16 - Kennis en innovatie circulariteit stimuleren door meer langdurige programma’s
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 8 mln (2027)
17 - Uitbreiding van de producentenverantwoordelijkheid
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2030)
18 - Duurzaam handelen van de consument ondersteunen
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2027)
19 - Boekhouding en financiële verslaglegging aanpassen naar brede welvaart
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2027)
20 - Verhogen subsidie EV (nieuwverkopen)
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 0 mln ()
21 - Investeren in slimme laadinfrastructuur
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 10 mln ()
22 - Faciliteren internationale treinverbindingen
Infrastructuur en Waterstaat
Intensivering
Struc. € 10 mln (2027)
1 - Verlagen uitgaven BMKB
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -11 mln (2028)
2 - Verlagen uitgaven Bevorderen Ondernemerschap
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -3,5 mln (2023)
3A - Verlagen investeringen in wetenschap en innovatie*: Verlagen bijdrage TNO tot 50%
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -87,4 mln (2025)
3B - Verlagen investeringen in wetenschap en innovatie*: Verlagen bijdrage TO2-instituten tot 50%
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -26,5 mln (2025)
3C - Verlagen investeringen in wetenschap en innovatie*: Stopzetten ruimtevaart uitgaven
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -68,6 mln (2027)
3D - Verlagen investeringen in wetenschap en innovatie*: Overige onderzoeksmiddelen*
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -38,6 mln (2024)
4 - Verlagen niet-verplichte bijdragen aan (internationale) organisaties
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -1,5 mln (2020)
5 - Verlagen uitgaven EFRO-cofinanciering
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -2 mln (2020)
6A - Stoppen innovatieregelingen bedrijvenbeleid: MIT
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -40,7 mln (2025)
6B - Stoppen innovatieregelingen bedrijvenbeleid: PPS
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -171,6 mln (2028)
6C - Stoppen innovatieregelingen bedrijvenbeleid: Internationaal Innoveren
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -39,9 mln (2026)
6D - Stoppen innovatieregelingen bedrijvenbeleid: Eurostars
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -18 mln (2025)
7A - Toekomstfonds: verlaging netto-uitgaven tot 50%
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -39,9 mln (2033)
7B - Toekomstfonds: uitfaseren
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -82,7 mln (2033)
8 - Verlagen uitgaven Demonstratieregeling Energie Innovatie (DEI)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -7 mln (2024)
9 - Verlagen uitgaven Tenderregeling Energie Innovatie (TSE)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -4,4 mln (2022)
10A - Verlagen uitgaven SDE-++ met 10%
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -120 mln (2029)
10B - Vrije ruimte begrotingsreserve (zie toelichting)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € mln ()
11 - Verlaging klimaatmiddelen EZK met 10 % (industrie + electriciteit)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -10,4 mln (2025)
12 - Verlagen budget uitkoopregeling
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € mln ()
13 - Verlagen uitgaven Kennisprogramma Effecten Mijnbouw (KEM)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -0,5 mln (2024)
14 - Stoppen ombouw grootverbruikers
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -5 mln ()
15 - Ombuiging innovatiebeleid
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -63 mln (2021)
16 - Afschaffen doelmatigheidsmarge gebruikelijk loon
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -212 mln (2040)
17 - Afschaffing DSR voor het aanmerkelijk belang in de IB voor vererving en schenking
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -80 mln (2040)
18 - Verlaging vrijstelling waarde going concern naar 25 procent en aftopping op 5 miljoen euro in de BOR
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -240 mln (2040)
19 - Afschaffen van vrijstelling waarde going concern in de BOR
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -290 mln (2040)
20 - CO2-belasting industrie (lage tarifering)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -100 mln (2023)
21 - Afbouwen vrijstelling van heffing op elektriciteit (EB en ODE) voor metallurgische procédés
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -20 mln (2023)
22 - Afbouwen vrijstelling van heffing op aardgas (EB en ODE) voor metallurgische procédés
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -25 mln (2023)
23 - Afbouwen vrijstelling van heffing op aardgas (EB en ODE) voor mineralogische procédés
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -15 mln (2023)
24 - Zelfstandigenaftrek afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -1.012 mln (2029)
25 - Startersaftrek afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -114 mln (2029)
26 - Aftrek speur- en ontwikkelingswerk afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -6 mln (2023)
27 - Meewerkaftrek afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -7 mln (2023)
28 - Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -2 mln (2023)
29 - Stakingsaftrek afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -14 mln (2023)
30 - MKB-winstvrijstelling afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -1.530 mln (2029)
31 - Afschaffing aftrekbaarheid toevoeging aan fiscale oudedagsreserve
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -109 mln (2023)
32 - Voortwenteling niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek afschaffen
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -65 mln (2023)
33 - Afschaffing van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit voor de schenk- en erfbelasting
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -337 mln (2040)
34 - Teruggaafregelingen in de energiebelasting afschaffen (16 regelingen)
Economische Zaken en Klimaat
Ombuiging
Struc. € -167 mln (2023)
1 - Versterk gericht beleid voor de ontwikkeling van sleuteltechnologieën - optie a en b
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 350 mln (2025)
2 - Vergroot de economische en maatschappelijke impact van kennis en innovatie
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 200 mln (2025)
3 - Versterk thematisch onderzoek bij de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 150 mln ()
4 - Versterk (toegepast) onderzoek bij toegepaste onderzoeksinstellingen (TO2's) en rijskennisinstellingen (RKI's) - optie a, b en c
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 115 mln (2022)
5 - Jaag innovatie aan via innovatiegericht inkopen
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 100 mln ()
6 - Versterk grootschalige en strategische onderzoeksinfrastructuur
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 90 mln (2022)
7 - Versterk publiek-private samenwerking via verhoging PPS-toeslag
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 80 mln (2025)
8 - Verhoog kortingspercentage WBSO
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 80 mln (2021)
9 - Versterk samenwerking tussen het innovatieve mkb en kennisinstellingen
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 50 mln (2022)
10 - Zet in op open science en digitale onderzoeksinfrastructuur
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 40 mln (2026)
11 - Verbeter beleid met beleidexperimenten
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 37 mln (2021)
12 - Versterk de kennis- en innovatiepositie van de overheid
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 5 mln (2024)
13 - Mededingingsmaatregelen Platformmacht
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 1 mln (2021)
14 - Investeren in Europese projecten
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 1 mln (2021)
15 - Cybersecurity en financieel-economische spionage
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 3,5 mln (2021)
16 - Voorkomen ongewenste overnames
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 3,3 mln (2022)
17 - Verhogen korting energiebelasting huishoudens met 10 euro (excl. btw)
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 80 mln (2021)
18a - Aanvullende investering waterstof via SDE - Eerste waterstofprojecten
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2024)
18b - Aanvullende investering waterstof via SDE - Tenders 100 MW
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2026)
18c - Aanvullende investering waterstof via SDE - Waterstoftoepassingen
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € 0 mln (2021)
19 - Verbod op kolen per 2025
Economische Zaken en Klimaat
Intensivering
Struc. € mln ()
1 - Borgstellingskrediet voor de landbouw (BL) kostendekkend maken
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -3,6 mln (2023)
2 - Korting onderzoeksbudgetten kennisinstituten
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -6,5 mln (2024)
3 - Verhogen retributieontvangsten bedrijfsleven NVWA
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -26 mln (2022)
4 - Verhogen boeteontvangsten NVWA
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -2,5 mln (2022)
5 - Beëindigen subsidie voor brede weersverzekering
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -5,5 mln (2023)
6 - Korting op het budget voor kennisontwikkeling voedselbeleid
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -4,8 mln (2024)
7 - Incidentele onttrekking begrotingsreserve visserij
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
8 - Incidentele onttrekking begrotingsreserve apurement
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
9 - incidentele onttrekking DGF
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
10 - Korting op eigen bijdrage LNV aan het DGF
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2025)
11 - Incidentele onttrekking reserves Staatsbosbeheer
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
12 - Afschaffen eigen bijdrage LNV door inkomsten taakstelling Staatsbosbeheer
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -20 mln (2024)
13 - Budget extra handhaving afromen
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -10 mln (t/m 2030)
14 - Ombuiging natuurmaatregelen stikstof
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -300 mln (t/m 2030)
15a - Beëindigen opkoopregelingen veehouderijen: Landelijke beëindigingsmaatregel
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
15b - Beëindigen opkoopregelingen veehouderijen: Gerichte opkoop
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
15c - Beëindigen opkoopregelingen veehouderijen: Afromen onderuitputting saneringsregeling varkenshou-derijen
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
16a - Beëindigen subsidieregelingen landbouw stikstof: Omschakelprogramma
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln (2024)
16b - Beëindigen subsidieregelingen landbouw stikstof: Stalmaatregelen
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -35 mln (t/m 2030)
16c - Beëindigen subsidieregelingen landbouw stikstof: Verdunnen mest
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
16d - Beëindigen subsidieregelingen landbouw stikstof: Verlagen ruw eiwitgehalte veevoer
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
16e - Beëindigen subsidieregelingen landbouw stikstof: Mestverwerking
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln (t/m 2030)
16f - Beëindigen subsidieregelingen landbouw stikstof: Vergroten aantal uren weidegang
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € mln ()
17 - Afschaffen lagere EB-tarief glastuinbouw
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Ombuiging
Struc. € -20 mln (2030)
1 - Veerkrachtig landelijk gebied
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Intensivering
Struc. € 40 mln (2026)
2 - Boeren met water
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Intensivering
Struc. € 19 mln (2022)
3 - Basismaatregelen verduurzaming voeselsystemen
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Intensivering
Struc. € 62 mln (2026)
4 - Saneringsregeling veehouders met uit de markt nemen van dierenrechten
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Intensivering
Struc. € 200 mln (2025)
5 - Versterking ontwikkeling en implementatie (sleutel)technologieën LNVterrein
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Intensivering
Struc. € 125 mln (2024)
1 - Uitkeringshoogte WW naar 60%
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -711 mln (2026)
2 - Uitkeringshoogte WW eerste twee maanden naar 70%
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -71 mln (2025)
3 - Getrapte uitkeringshoogte WW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -308 mln (2026)
4 - Duurverkorting WW naar 12 maanden
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.007 mln (2028)
5 - Duurverkorting WW naar 18 maanden
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -353 mln (2027)
6 - WW korter, hoger en getrapt
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -556 mln (2028)
7 - Opbouw WW-recht naar halve maand per gewerkt jaar
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -619 mln (2072)
8 - Afschaffen IOAZ
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -20 mln (2024)
9 - Afschaffen IOAW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2032)
10 - Afschaffen BBZ
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -30 mln (2023)
11 - Bijstand verlagen met 1%-punt
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -180 mln (2048)
12 - Geen vakantietoeslag in de bijstand
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -550 mln (2048)
13 - Alle vrijlatingen in de bijstand afschaffen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -70 mln (2048)
14 - Langdurigheidskorting van 5% in de bijstand na drie jaar
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -350 mln (2048)
15 - Alleen recht op STAP t/m mbo-4
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -100 mln (2024)
16a - Verlaging bedragen loonkostenvoordelen (LKV) met 10%
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -29 mln (2026)
16b - LKV harmoniseren op 2000 euro
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -81 mln (2023)
16c - LKV Ouderen naar 2000 euro
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -64 mln (2023)
16d - LKV afschaffen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -292 mln (2027)
16di - i. LKV Ouderen afschaffen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -97 mln (2022)
16dii - ii. LKV arbeidsgehandicapten (en herplaatsing arbeidsgehandicapten) afschaffen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -25 mln (2022)
16diii - iii. LKV Banenafspraak afschaffen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -170 mln (2027)
17 - Korting re-integratiebudget UWV (trajecten Wajong)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2030)
18 - Geen re-integratie voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -30 mln (2022)
19a - Stopzetten financiering re-integratie door gemeenten
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.088 mln (2048)
19b - Korting re-integratiebudget gemeenten van 10%
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -109 mln (2048)
20 - Verlaging ZW-uitkering naar 70% wml
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -182 mln (2026)
21 - Verplicht eigenrisicodragerschap voor ZW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -100 mln (2060)
22 - Anticumulatie Ziektewet/WW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -130 mln (2060)
23 - Verruiming aantal wachtdagen ZW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -21 mln (2025)
24 - Maatmanloon maximeren op maximumdagloon
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -88 mln (2060)
25 - Afschaffing tegemoetkoming arbeidsongeschikten
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -232 mln (2060)
26 - Aanpassing 3x3 criterium in de WIA
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -121 mln (2060)
27 - Deeltijdfictie bij beoordeling mate van arbeidsongeschiktheid
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -600 mln (2060)
28 - Aanpassen arbeidsongeschiktheidsklassen WGA 80-99
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -67 mln (2060)
29 - Verlaging uitkeringen WIA voor risque social
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.002 mln (2060)
30 - Stress-gerelateerde klachten in WIA deels uitsluiten
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -60 mln (2060)
31 - WIA op WML-niveau brengen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -3.000 mln (2060)
32 - Samenwonende arbeidsongeschikten maximaal 150% uitkering
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -97 mln (2060)
33a - Verlaging alle AO-uitkeringen en ZW-uiterking met 5%
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -964 mln (2070)
33b - Verlaging alle AO-uitkeringen en ZW-uiterking met 10%
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.500 mln (2070)
34 - Wajong-uitkering naar 70% van het WML
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -142 mln (2070)
35 - Wajong-uitkering conform bijstand tot 21 jaar
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -72 mln (2027)
36 - Wazo-uitkering maximeren voor uitkeringsgerechtigden
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -35 mln (2024)
37 - Stopzetten ESB-regeling
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -13 mln (2026)
38 - Verlagen IOAOW met 10 euro per maand
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -498 mln (2060)
39 - Afschaffen inkomensondersteuning AOW (IOAOW)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.277 mln (2060)
40 - AOW: invoering kostendelersnorm
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -400 mln (2060)
41 - AOW: dubbele AHK uit referentieminimumloon
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -8.100 mln (2060)
42 - Individualisering AOW: alleenstaanden-AOW naar 50% van referentieminimumloon
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -8.500 mln (2060)
43 - AOW- en pensioensleeftijd 1 jaar hoger
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -2.600 mln (2060)
44 - AOW: 1-op-1 koppeling AOW-leeftijd aan levensverwachting
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -2.000 mln (2060)
45 - Tegemoetkoming ouders meer in lijn met kosten kinderen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € 0 mln (0)
45a - Tegemoetkoming ouders meer in lijn met kosten kinderen : Verlagen kinderbijslag 0-11 jarigen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -401 mln (2026)
45b - Tegemoetkoming ouders meer in lijn met kosten kinderen : Afschaffen kindgebonden budget voor 12-15 jarigen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -92 mln (2026)
45c - Tegemoetkoming ouders meer in lijn met kosten kinderen : Verlaging alleenstaande ouderkop in het kindgebonden budget
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -213 mln (2026)
46 - Naar een meer inkomensafhankelijke tegemoetkoming ouders
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.026 mln (2026)
47 - Kindgebonden budget: 1 jaar niet indexeren
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -42 mln (2026)
48 - Kinderopvangtoeslag: 1 jaar niet indexeren max. uurprijs en inkomensgrenzen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -131 mln (2026)
49 - Minder kinderopvangtoeslag vanaf 2e kind
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -182 mln (2026)
50 - Kinderbijslag voor maximaal 3 kinderen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -101 mln (2026)
51 - Halveren van alleenstaande ouderkop in het kindgebonden budget
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -553 mln (2026)
52 - Verlagen AKW-bedragen met ca. 7 procent (terugdraaien verhoging RA)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -253 mln (2023)
53 - Verlagen kinderopvangtoeslag (terugdraaien intensivering RA)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -310 mln (2026)
54 - Beperken duur van de Anw-uitkering tot 1 jaar
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -158 mln (2040)
55 - Verrekenen van alle inkomsten in de Anw
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -130 mln (2040)
56 - Beperken doelgroep met minderjarig kind in de Anw (tot 5 jaar)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -82 mln (2040)
57 - Afschaffen Anw voor nieuwe instroom
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -186 mln (2040)
58 - Afschaffen Anw-tegemoetkoming
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -4 mln (2030)
59 - Verlagen maximumdagloon tot modaal loon
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.897 mln (2060)
60a - Niet-indexeren WML (incl. doorwerking uitkeringen)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -725 mln (2026)
60b - Niet-indexeren WML (incl. doorwerking uitkeringen excl. AOW)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -225 mln (2026)
61a - Verlagen WML met 5% (incl. doorwerking uitkeringen)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -2.145 mln (2026)
61b - Verlagen WML met 5% (excl. doorwerking uitkeringen)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -55 mln (2048)
62a - Afschaffen van de netto-netto koppeling tussen het WML en de minimum sociale zekerheidsuitkeringen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € - mln (-)
62b - Afschaffen netto-netto koppeling incl. AOW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € - mln (-)
63 - Fiscalisering AOW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -4.000 mln (2060)
64a - Verlagen aftoppingsgrens pensioensparen (variant 60.000 euro)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -600 mln (2023)
64b - Verlagen aftoppingsgrens pensioensparen (variant 80.000 euro)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -200 mln (2023)
65 - Afschaffen afbouw algemene heffingskorting (AHK) door aanpassing van de tariefstructuur
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.700 mln (2023)
66a - Aftrekposten omzetten in heffingskortingen variant a
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.200 mln (2023)
66b - Aftrekposten omzetten in heffingskortingen variant b
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -2.200 mln (2023)
67 - IACK afschaffen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -1.900 mln (2023)
68 - Besparingsvariant gerichte vrijstelling scholingskosten
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € -360 mln (2023)
69 - Maatregel toepassen fiscale sleuteltabel (diverse kortingen)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2023)
1 - Getrapte uitkeringshoogte WW
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 115 mln (2026)
2 - Aanpassen bijverdienregeling bijstand om werken lonender te maken
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 75 mln (2048)
3 - Stimuleren en ondersteunen van werkenden bij leven lang ontwikkelen
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 60 mln (2025)
4 - Verdubbeling huidig STAP-budget
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 200 mln (2024)
5 - Eén loopbaan- en scholingsloket voor werkenden en werkzoekenden
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 12 mln (2022)
6 - Intensivering in scholing van WW-gerechtigden bij dienstverlening UWV
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 25 mln (2024)
7 - Investeren in persoonlijke begeleiding bijstandsgerechtigden
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 500 mln (2025)
8 - Meer anticyclisch financieren van begeleiding bijstandsgerechtigden
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 0 mln (-)
9 - Investeren in re-integratie van mensen met psychische klachten
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 35 mln (2022)
10 - Leerwerktrajecten in de bijstand
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 0 mln (2026)
11 - Verruimingen in de bijstand voor jongeren
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 30 mln (2024)
12 - Intensievere begeleiding van jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 84 mln (2025)
13 - AOW- en pensioensleeftijd 1 jaar lager
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 1.600 mln (2060)
14 - Minder inkomensafhankelijke tegemoetkoming ouders
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 1.013 mln (2026)
15 - Verhogen kindgebonden budget voor 16-17 jarigen met 300 euro
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 60 mln (2025)
16 - 16 uur gratis kinderopvang per week (en arbeidseis vervalt)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 1.400 mln (2026)
17 - Verhogen kinderopvangtoeslag i.c.m. verlaging vaste voet
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 573 mln (2026)
18a - Verhogen WML met 5% (incl. doorwerking op uitkeringen)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 2.355 mln (2026)
18b - Verhogen WML met 5% (excl. doorwerking op uitkeringen)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Intensivering
Struc. € 55 mln (2048)
1 - Afschaffen verplichte vergoeding niet-gecontracteerde zorg (ZiK M_105)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
2 - Intensiveren prijsonderhandelingen dure geneesmiddelen (ZiK M_94, variant B)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
3 - Allocatieve normstelling via tarieven (BMH beleidsoptie 17)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
4 - Normatieve elementen in tariefstelling (BMH beleidsoptie 18)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
5 - Medisch specialisten in loondienst (BMH beleidsoptie 19, ZiK M_37)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
6a - Afsluiten van nieuwe hoofdlijnenakkoorden A. Groei hoofdlijnensectoren naar demografische ontwikkeling plus loon- en prijsbijstelling
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -876 mln (2026)
6b - Afsluiten van nieuwe hoofdlijnenakkoorden B. Volumegroei gelijk aan het laatste jaar van de huidige hoofdlijnenakkoorden
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.207 mln (2026)
6c - Afsluiten van nieuwe hoofdlijnenakkoorden C. Groei hoofdlijnensectoren naar nominale bbp-ontwikkeling
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.477 mln (2026)
7 - Opzetten sluis voor medische technologie
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
8 - Onafhankelijke indicatiestelling ongecontracteerde wijkverpleging
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -158 mln (2023)
9 - Korting beschikbaarheidsbijdrage academische ziekenhuizen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -75 mln (2022)
10 - Onderbrengen deel g-ggz en basis-ggz bij Wmo (met doelmatigheidskorting 5%)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -200 mln (2029)
11 - Terugbrengen tarieven informele zorg Zvw-pgb tot minimumloon
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -101 mln (2023)
12 - Aanpassen Wet geneesmiddelenprijzen (ZiK M_92)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2024)
13 - Publieke en integrale bekostiging acute zorg (ZiK M_39)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -105 mln (2032)
14 - Sluiting SEH in de nacht (ZIK M_40)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -45 mln (2025)
15 - Gegevensuitwisseling in de zorg standaardiseren (ZiK M_44)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -340 mln (2027)
16 - Nieuwe betaaltitel voor anderhalvelijnszorg (ZiK M_34)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2027)
17 - Standaardisatie inkoop- en verantwoordingseisen Zvw (ZIK M_107)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -250 mln (2024)
18 - Bewezen effectiviteit van zorg als pakketcriterium
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.140 mln (2036)
19 - Medisch generalistische zorg en farmaceutische zorg naar Zvw (BMH beleidsoptie 23A)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -173-PM mln (2024)
20 - Valpreventie bij 65-plussers (ZiK M_128)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -75 mln (2026)
21 - Geen toegang tot de Wet langdurige zorg voor lichtere zorgzwaartes (ZiK M_19)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -740 mln (2025)
22 - Extramurale ouderenzorg naar de Wmo en Zvw met korting van 25%
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -190 mln (2029)
23 - Ouderenzorg niet meer geleverd vanuit Wlz maar door gemeenten met doelmatigheidskorting van 10%
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -590 mln (2028)
24 - (Deel) ouderenzorg van Wlz naar de Zvw (ZiK M_133)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -170+PM mln (2029)
25a - De Wlz wordt een voorziening (BMH beleidsoptie 28B; variant A)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -90 mln (2028)
25b - De Wlz wordt een voorziening (BMH beleidsoptie 28B; variant B)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -320 mln (2028)
26 - Introduceren objectief verdeelmodel voor de Wet langdurige zorg (ZiK M_30, variant B4)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -150 mln (2031)
27 - Maatwerk PGB (BMH beleidsoptie 29)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -100 mln (2027)
28 - Verlagen tarieven informele zorg Wlz-pgb tot 15 euro
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -205 mln (2023)
29 - Financiële blijk van waardering voor mantelzorgers afschaffen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -117 mln (2023)
30 - Mondzorg niet langer bovenbudgettair vergoeden
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -9 mln (2024)
31 - Aanpassen personeelsnorm Kwaliteitskader verpleeghuiszorg
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -554 mln (2023)
32 - Doorvoeren generieke korting
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -590 mln (2025)
33 - Hulpmiddelen uit basispakket (BMH beleidsoptie 37)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -600 mln (2023)
34 - Pakketmaatregel huishoudelijke taken kraamzorg
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -54 mln (2023)
35 - Pakketmaatregel geneesmiddelen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -250 mln (2023)
36 - Herinvoeren verzekeringsplicht SOV
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -22 mln (2023)
37 - Kraamzorg volledig uit basispakket (ZiK M_116, variant B)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -350 mln (2024)
38 - Langdurige wijkverpleging vervalt als aanspraak in het basispakket Zvw (ZiK M_117)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.900 mln (2027)
40 - Een vaste eigen bijdrage van €5 per uur, onafhankelijk van het inkomen (ZIK 68)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -450 mln (2023)
39 - Verkleining basispakket op basis van ziektelast
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -726 mln (2036)
41 - Schrappen aanspraak Wlz mondzorg (BMH beleidsoptie 22B)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -40 mln (2023)
42 - Scheiden van wonen en zorg in Wlz: woonlasten uit de aanspraak (ZiK M_28, variant 2)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.900+PM mln (2025)
43 - Schrappen aanspraak dagbesteding in de Wlz (BMH beleidsoptie 39)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -605 mln (2024)
44 - Schrappen aanspraak huishoudelijke hulp vanuit de Wmo (ZiK M_75)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -500 mln (2024)
45 - Eigen betalingen hulpmiddelen (ZiK M_66)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -290 mln (2023)
46 - Eigen betalingen extramurale geneesmiddelen (ZiK M_65, variant 3)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -580 mln (2023)
47 - Eigen bijdrage ambulancevervoer
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -88 mln (2023)
48 - Aanpassen of afschaffen (vrijwillig) eigen risico (ZiK M_54, variant 2a)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.300 mln (2023)
49a - Invoeren procentueel eigen risico Zvw (ZiK M_56, variant 2a 25% eigen betaling 670 euro)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.800 mln (2024)
49b - Invoeren procentueel eigen risico Zvw (ZiK M_56, variant 2b 50 procent eigen betaling 480 euro)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -1.000 mln (2024)
49c - Invoeren procentueel eigen risico Zvw (ZiK M_56, variant 2c 75% eigen betaling 420 euro)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -450 mln (2024)
50 - Two-tier-systeem met grens X op 300 euro en grens Y op 680 euro (ZiK M_57)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -95 mln (2024)
51 - Inkomensafhankelijke eigen risico (ZiK M_59)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -55 mln (2026)
52 - Eigen bijdrage per DBC (ZiK M_61, variant 1b)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -4.500 mln (2024)
53 - Huisartsenzorg onder eigen risico (ZiK M_63)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -810 mln (2023)
54 - Invoeren eigen bijdrage voor bezoek aan de huisartsenpost (ZiK M_64)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -95 mln (2023)
55 - Invoeren eigen bijdrage bij verblijf in het ziekenhuis (ZiK M_67)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -55 mln (2023)
56 - Eigen bijdrage 100 euro curatieve ggz
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -50 mln (2022)
57 - Hulpmiddelen niet meer vanuit het verzekerde Wlz-pakket en overhevelen naar de Wmo2015
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -48 mln (2023)
58 - Herinvoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo2015
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -219 mln (2024)
59 - Effect van vermogen op eigen betalingen Wmo en Wlz aanpassen (8 %) (ZiK M_038)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -310 mln (2027)
60 - Vermogen eigen woning in vermogensinkomensbijtelling (ZiK M_71)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -140 mln (2025)
61 - Halvering subsidieregeling 'veelbelovende zorg sneller bij de patiënt'
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -35 mln (2022)
62 - Beëindigen inkomensondersteuning aan chronisch zieken en gehandicapten
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -314 mln (2023)
63 - Verhogen verplicht eigen risico met 100 tot 500 euro
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
64 - Subsidieregeling Opvang kinderen van ouders met trekkend/varend bestaan
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -16 mln (2022)
65 - Minder standaard consulten 0-jarigen bij het consultatiebureau
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -18 mln (2022)
66 - Opheffen subsidieregeling Stageplaatsen Zorg II
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -112 mln (2023)
67 - Opheffen subsidieregeling vaccinatie stageplaatsen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2023)
68 - Kwaliteitsimpuls personeel ziekhuizen afschaffen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -205 mln (2023)
69 - Verlagen subsidie publieke gezondheidszorgopleidingen met 50%
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -13,5 mln (2023)
70 - Verlagen subsidie opleiding tot advanced nurse practitioner met 50%
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -19 mln (2023)
71 - Afbouwen subsidie versterking regionaal onderwijs- en arbeidsmarktbeleid
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € 17,5 mln (2023)
72 - Introduceren eigen betaling 20% specialistische vervolgopleidingen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -42 mln (2023)
73 - Korten opleidingsbudgetten medisch specialisten (ZiK M_53, variant a)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -55 mln (2024)
74 - Geen Rijksbijdrage aan grote topsportevenementen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -10,6 mln (2023)
75 - Verlagen bijdragen duurzame en toegankelijke sportaccommodaties met 25%
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -65,2 mln (2023)
76 - Verlagen nationaal ambitieniveau topsport met 20%
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -8 mln (2023)
77 - Afschaffen bijzondere voorzieningen oorlogsgetroffenen
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2033)
78 - Korting kleine subsidies
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -30 mln (2022)
79 - Afschaffen publieke financiering maatschappelijke diensttijd
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -100 mln (2024)
80 - Besparing zorguitgaven Caribisch Nederland
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -6 mln (2025)
81 - Normerende tarieven ghz en langdurige ggz
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € PM mln (2025)
82 - Vereenvoudigen of afschaffen aftrek uitgaven voor specifieke zorgkosten
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ombuiging
Struc. € -300 mln (2023)
1 - Opzetten horizonscanning voor medische technologie (BMH beleidsoptie 5)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € 5 mln (2023)
2 - Voorkomen en vroegtijdige signalering van huidkanker (ZiK M_131)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € -80 mln (2042)
3 - Verplichten gebruik effectieve e-health oplossingen (ZiK M_111)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € 10 mln (2023)
4 - Verruimde bekostiging palliatieve zorg (ZiK M_147, variant A)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € 50 mln (2022)
5 - Beschikbaar stellen standaard softwarepakket in de thuiszorg (ZiK M_003)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € 30 mln (2022)
6 - Gratis groente en fruit op de basisschool (ZiK M_122)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € 45 mln (2024)
7a - Invoeren populatiebekostiging voor wijkverpleging (ZiK M_144, variant D)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € PM mln (2030)
7b - Invoeren populatiebekostiging voor chronische zorg (ZiK M_144, variant E)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Intensivering
Struc. € PM mln (2030)
1 - Minder regels, meer ruimte
Gemeente- en Provinciefonds
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2024)
2 - BCF afschaffen
Gemeente- en Provinciefonds
Ombuiging
Struc. € -5 mln (2025)
3 - Vast bedrag G4 afschaffen
Gemeente- en Provinciefonds
Ombuiging
Struc. € -249 mln (2022)
4 - Beroep doen op vermogende provincies
Gemeente- en Provinciefonds
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2060)
1 - Oploop in de opschalingskorting schrappen
Gemeente- en Provinciefonds
Intensivering
Struc. € 605 mln (2024)
2 - Versterking krimpgebieden via Rijksdiensten
Gemeente- en Provinciefonds
Intensivering
Struc. € 0 mln (2027)
3 - Kostenontwikkeling gemeenten
Gemeente- en Provinciefonds
Intensivering
Struc. € mln ()
1 - Loonruimte: Nullijn
Generieke maatregelen
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2025)
2 - Loonruimte: Korten ILO
Generieke maatregelen
Ombuiging
Struc. € -560 mln (2025)
3 - Apparaatstaakstelling (0,5 procent structureel)
Generieke maatregelen
Ombuiging
Struc. € -263 mln (2025)
4 - Wachtgeld politici afschaffen
Generieke maatregelen
Ombuiging
Struc. € -23 mln (2027)
5 - Meer publieke topinkomens onder de Balkenendenorm (Wet normering topinkomens verbreden)
Generieke maatregelen
Ombuiging
Struc. € -214 mln (2028)
6 - Afschaffing specifieke Wet normering topinkomens (WNT)-controle jaarrekening
Generieke maatregelen
Ombuiging
Struc. € -17 mln (2025)
1 - Afschaffen Nationaal Groeifonds
Nationaal Groeifonds
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2029)
2 - Halvering Nationaal Groeifonds
Nationaal Groeifonds
Ombuiging
Struc. € 0 mln (2029)
1 - Structureel Nationaal Groeifonds
Nationaal Groeifonds
Intensivering
Struc. € 4.000 mln (2025)
Selectie
Totaal*
*Maatregelen kunnen niet zonder meer worden opgeteld en/of worden uitgevoerd. Maatregelen kunnen overlap hebben of elkaar uitsluiten. Cumulatie van maatregelen op specifieke beleidsterreinen kan tot risico’s in de uitvoering leiden, zowel bij departementen die maatregelen in wetgeving moeten omzetten als bij uitvoeringsinstanties en medeoverheden.